na skróty
Historia
Zarys dziejów Szkoły Podstawowej w Raciborowicach
Przedstawiamy zarys dziejów naszej Szkoły Podstawowej, której historia toczy się już od przeszło 190 lat, a także Gimnazjum, które rozpoczęło swoją działalność na przełomie XX i XXI wieku i istniało do 2017 r.

W dobie zaborów

Jeden z pierwszych budynków szkolnych
Jeden z pierwszych budynków szkolnych
W drugiej połowie wieku XVIII podjęto w monarchii Habsburgów próbę reformy szkolnictwa ludowego. Cesarzowa Maria Teresa (1717 - 1780) przeprowadzenie reformy zleciła Janowi Ignacemu Felbigerowi, który opracował ustawę szkolną. Została ona ogłoszona 6 grudnia 1774 roku. Nazwano ją "Ogólny regulamin dla niemieckich trywialnych i normalnych szkół we wszystkich c.k. dziedzicznych państwowych". Na mocy przepisów ustawy powstały w wielu wsiach i miasteczkach jednoklasowe szkoły trywialne, w miastach powiatowych trzyklasowe, a w stolicach prowincji czteroklasowe szkoły ludowe zwane normalnymi.

Maria Teresa rozporządziła też rozszerzenie ustawy na ziemie polskie włączone do monarchii po I rozbiorze (1772 r.). Ustawa zniosła zwierzchnictwo Kościoła nad szkołami i podporządkowała je państwu, które wprowadziło obowiązek szkolny dla dzieci w wieku od 5 do 12 roku życia. Zarządzenie Marii Teresy o organizowaniu w Galicji szkół elementarnych zostało zrealizowane jedynie w niewielkim stopniu. Obowiązek utrzymania szkół nałożono na gminy oraz na zarządy folwarków, zwane dominiami. Szlachcie nie zależało na oświacie dla chłopstwa, a gminy ze swych małych dochodów nie były w stanie pokrywać wydatków szkolnych.

Na dalsze losy szkoły ludowej w Galicji wpłynęła reakcyjna polityka oświatowa cesarza Franciszka Józefa I (1848-1916). Została wprowadzona w życie tzw. polityczna ustawa szkolna z 1805 roku. Dla ludności i małych miasteczek ustawa przeznaczała szkoły trywialne. Wychowywano w nich najniższe warstwy społeczeństwa na wiernych poddanych monarchii, na pracowitych, roztropnych rolników i rzemieślników. Zgodnie z tymi założeniami, w szkołach trywialnych uczono religii, czytania wraz z pisaniem oraz rachunków. Religia miała spełniać najważniejszą rolę w procesie nauczania i wychowania, a proboszczom ustawa powierzała troskę nad odpowiednim kierunkiem i atmosferą pedagogiczną szkół.

Ustawa z 1805 roku nakładała obowiązek utrzymania szkół wiejskich na właścicieli ziemskich, którzy byli wrogo nastawieni do oświaty ludu, dlatego nie wypełniali nałożonych obowiązków. Również galicyjskie władze administracyjne wykazywały obojętność wobec organizowania szkół na wsi. W tych warunkach władze austriackie w roku 1815 oddały szkolnictwo ludowe pod jeszcze ściślejszy nadzór biskupów, którzy poprzez swoich wizytatorów mieli czuwać i pełnić kontrolę nad życiem nauczyciela, młodzieży i prawidłowym funkcjonowaniem szkoły, zgodnym z polityką władz. Kursy pedagogiczne były przy szkołach głównych we Lwowie, Przemyślu i Tarnowie. Wprowadzono do programu kursów dla nauczycieli szkół trywialnych naukę gry na organach, przygotowując kandydata jednocześnie do pełnienia funkcji organisty.

Inaczej wyglądała oświata ludowa na wsi w Rzeczpospolitej Krakowskiej /Wolne Miasto Kraków/, która powstała na mocy decyzji Kongresu Wiedeńskiego w 1815 roku. Wolne Miasto Kraków miało być "miastem wolnym, niepodległym i ściśle neutralnym pod opieką trzech mocarstw". Był to niewątpliwy kompromis zawarty między trzema państwami zaborczymi. Rzeczpospolita Krakowska obejmowała terytorium Krakowa z okręgiem na lewym brzegu Wisły, trzy miasteczka i 224 wsie. Wolne Miasto Kraków, rządziło się własną konstytucją. Podstawową siłą społeczną w Rzeczpospolitej byli panowie feudalni, właściciele majątków ziemskich. Najliczniejszą grupę ludności stanowili chłopi, którym konstytucja zapewniała wolność osobistą, ale bez prawa do ziemi. Umocniło też swoją pozycję mieszczaństwo. Znaczną rolę społeczną odgrywała inteligencja Krakowa, jej główny trzon stanowili profesorowie Uniwersytetu, nauczyciele szkół średnich oraz studiująca młodzież. Najważniejszą władzę w Rzeczpospolitej Krakowskiej sprawował Senat, a Zgromadzenie Reprezentantów pełniło rolę Sejmu. Sprawami oświaty kierowała Wielka Rada Uniwersytetu Krakowskiego pod przewodnictwem Rektora, któremu podlegały wszystkie szkoły Wolnego Miasta Krakowa, łącznie z ludowymi.

Uchwalony 1 lipca 1817 roku statut ustanowił jako bezpośrednią władzę Dozór Ogólny Szkół Początkowych. Przy każdej szkole powoływano dozory miejscowe, w skład których wchodzili: proboszcz, wójt gminy, właściciel majątku oraz trzech obywateli wybranych z obwodu szkoły na dwa lata. Miały one rozpisać składkę szkolną na mieszkańców obwodu szkoły, przeprowadzić jej organizację i czuwać nad jej funkcjonowaniem zgodnym z przepisami. Podstawę materialną szkół ludowych stanowił fundusz tworzony z zapisów na ich rzecz oraz ze składek mieszkańców (od 6 zł.p. do 1 zł.p.). Opłaty pobierane były dość opornie i sumy uzyskiwane do kasy szkolnej były znacznie mniejsze od zaplanowanych, niekiedy nawet aż o 30 proc. Niechętnie płaciły składkę szkolną wsie, w których nie było szkoły , a znaczniejsza od niej odległość utrudniała realizację obowiązku szkolnego. Fundusz Szkolny w Rzeczpospolitej Krakowskiej był ustalony i realizowany centralnie, co zapewniało lepszą organizację szkół i bardziej równomierne warunki bytu nauczycieli, niezależnie od zamożności wsi i wysokości uiszczonych opłat szkolnych.

W myśl ustawy z 1817 roku każda szkoła ludowa w mieście i na wsi krakowskiej winna była posiadać własny dom z dwumorgowym ogrodem. Rozporządzenie senatu w tej sprawie z kwietnia 1821 roku nakazujące właścicielom dóbr wystawienie budynków szkół elementarnych w przeciągu dwóch lat nigdy nie zostało wykonane, a stan szkół wiejskich przedstawiał się fatalnie. Największą pozycję w wydatkach szkolnych stanowiły pensje dla nauczycieli. Według przepisów z 1817 roku głównymi składnikami uposażenia nauczyciela wiejskiego były: pensja w wysokości 600 zł.p., bezpłatne mieszkanie, opał i dwumorgowy ogród. Miesięczną pensję wypłacała szkolna kasa centralna w Krakowie.

Program szkoły ludowej Rzeczpospolitej Krakowskiej, określony statutem z 1817 roku, zatwierdzony przez Komisję Organizacyjną, obejmował naukę czytania i pisania po polsku, rachunki i podstawowe zasady religii katolickiej. Do niewątpliwych osiągnięć Rzeczpospolitej Krakowskiej w zakresie szkoły ludowej, szczególnie na wsi, należy zaliczyć realizację powszechności nauczania elementarnego przez wprowadzenie obowiązku szkolnego gwarantowanego ściąganiem kar za nie posyłanie dzieci do szkoły.

W roku 1846 wybuchła rewolucja krakowska, która zakończyła się klęską i wcieleniem Rzeczpospolitej Krakowskiej do Austrii.

Rok 1848 /Wiosna Ludów/ budził duże nadzieje również i w zakresie rozwoju szkolnictwa. Sytuacja w Galicji była w dużej mierze uzależniona od poczynań władz centralnych. Sprawami oświaty zajęła się, powstała we Lwowie, Rada Narodowa. We wrześniu 1848 roku do szkolnictwa ludowego wprowadzono język ojczysty jako wykładowy. W 1849 roku ustanowiona została Rada Szkolna Krajowa działająca do 1854 roku. Ponownie Rada Szkolna Krajowa została powołana przez sejm galicyjski w 1867 roku. Rada zajęła się w pierwszych latach działalności likwidowaniem zaniedbań w szkolnictwie ludowym, zwłaszcza na wsi.

Podstawę prawną organizowania galicyjskich szkół ludowych stanowiła ustawa państwowa z 14 maja 1869 roku. Wprowadzała ona powszechność i obowiązkowość nauczania dzieci w wieku od 6 do 14 lat, a zakreślony program miał charakter ogólnokształcący. 4 grudnia 1872 roku Sejm Krajowy uchwalił projekty ustaw, które monarcha zatwierdził 2 maja 1872 roku. Była to "Ustawa o zakładaniu i utrzymywaniu publicznych szkół ludowych i posyłaniu do nich dzieci". Jej przepisy określały naukę jako obowiązkową i bezpłatną dla dzieci obojga płci w wieku 6-12 lat. Ustanowiono jednakowy program nauczania dla szkół miejskich i wiejskich. Program ten obejmował naukę czytania i pisania w języku ojczystym, wiadomości z nauk przyrodniczych, historii i geografii.

W 1883 roku została wydana nowela do państwowej ustawy szkolnej. Nowe programy różnicowały szkoły ludowe na wiejskie i małomiasteczkowe oraz miejskie. Szkoła wiejska miała być jedno- i dwuklasowa, tj. o jednym lub dwóch nauczycielach, a wyjątkowo trzy- i czteroklasowe.

Reorganizacja szkolnictwa ludowego w Galicji ujęta została w ustawie "O zakładaniu i urządzaniu szkół publicznych ludowych" z 23 maja 1895 roku, która z niewielkimi poprawkami obowiązywała do końca rządów zaborców. Ustawa określała szkołę wiejską jako szkołę typu rolniczego. Jej celem było zatrzymanie dziecka chłopskiego w zawodzie jego rodziców. O odgrodzeniu dziecka wiejskiego od wyższych szczebli szkolnych decydował mniejszy zakres treści programowych, realizowany w zmniejszonym wymiarze godzin lekcyjnych. Program i dobór materiału nauczania, wyraźnie akcentował wiernopoddańczy charakter szkoły galicyjskiej. Wszystkie instrukcje podkreślały wyraźnie, iż nauczyciel winien uczyć ściśle według programu, nie rozszerzać ani uzupełniać wiadomości zagadnieniami, których nie przewidywał program lub podręcznik. W ten sposób władze zabezpieczały wyznaczony przez nie kierunek polityki oświatowej, zgodnie z założeniami rządzącej konserwatywnej partii Galicji, lojalnej wobec monarchii austriackiej.

Na wsi galicyjskiej dominowała więc szkoła ludowa niższego typu organizacyjnego, która nie zapewniała dziecku chłopskiemu dostępu do pełnego programu nauki elementarnej, co z kolei utrudniało zdobycie wykształcenia na poziomie średnim, a tym bardziej wyższym. Troska o szerzenie oświaty spadła w znacznym stopniu na społeczeństwo. W Galicji dużą rolę odegrało m.in. Towarzystwo Szkoły Ludowej. Zaczął rozwijać się ruch nauczycieli, powstawały czasopisma pedagogiczne i młodzieżowe.

Na tak trudny okres dziejów państwowości polskiej przypadło powstanie szkoły w Raciborowicach.

Starania o zgodę na założenie szkoły zostały podjęte przez wsie: Raciborowice, Zastów i Węgrzce. 14 sierpnia 1819 roku wystąpiły one do Dozoru Głównego Szkół Początkowych w Krakowie z prośbą o utworzenie szkoły początkowej parafialnej we wsi Raciborowice. Organizacja i uruchomienie szkoły zostały powierzone Skalskiemu, wójtowi Mogiły. Pierwszym mianowanym nauczycielem został Dominik Palmowski. Naukę rozpoczęto 1 pażdziernika b.r. w budynku starego browaru.

Szkółka ta istniała do roku 1829, kiedy to z powodu braku odpowiedniego pomieszczenia nauka została zawieszona. Placówka wznowiła działalność dopiero 29 marca 1833 roku. Nauczycielem, za zgodą ówczesnego proboszcza ks. Chwastkiewicza, został organista miejscowej parafii Ignacy Radzikowski. Do rejonu szkoły należały wsie: Raciborowice, Zastów, Prusy, Kantorowice, Batowice, Zesławice i Dziekanowice. Nadzór nad szkołą pełnili: proboszcz parafii, wójt gminy okręgowej, dziedzic włości i "trzech włościan znakomitszych", wybieranych co dwa lata. "Dozór miejscowy wybierał nauczyciela, który musiał mieć kwalifikacjyę i takowego wyższej władzy przedstawiał, od której nauczyciel nominacyję otrzymywał..." (Kronika cz.I, str.24). Dozór miejscowy podporządkowany był Dozorowi Głównemu szkół początkowych, który działał na podstawie statutu organicznego z dnia 11 lipca 1817 roku i składał się: "z kanonika katedralnego, z dwóch sędziów pokoju, jednego profesora Akademii, Rektora (prorektora) gimnazjum, kasjera akademickiego, sekretarza i dwóch wójtów miasta Krakowa..." (kronika str.24/1 ). 5 października 1826 roku dozór miejscowy został podporządkowany Kuratorium Generalnemu Instytutów Naukowych. Trwało to do 5 stycznia 1831 roku, kiedy to szkoły ponownie przeszły pod nadzór Dozoru Głównego szkół początkowych. Od 1834 roku szkoły początkowe podporządkowane zostały komisarzowi rządowemu przy instytutach naukowych. "Na mocy Rozporządzenia Wys.c.k. Ministerstwa Oświecenia w Wiedniu z dnia 2 grudnia 1848 roku Nr. 6572 ustały czynności komisarza rządowego Instytutów naukowych, a szkoły początkowe przeszły z dniem 8 lutego 1849 roku pod zarząd Uniwersytetu Jagiellońskiego, pod którym aż do dnia 8 stycznia 1853 roku zostawały (...). W roku 1853 ustanowiony został c.k. Dozór Główny szkół ludowych w Wielkim Księstwie Krakowskim..." (kronika cz.I ).

W październiku 1854 roku zawieszone zostały czynności Dozoru miejscowego, a ustanowiono dozór świecki, (którym mogli być nawet włościanie ). W dniu 15 maja 1871 roku powołana została Rada Szkolna Okręgowa. W 1856 roku podczas organizacji szkół w okręgu krakowskim nadano im tytuł na wsi "szkoły trywialne" z trzema klasami.

22 listopada 1873 roku wyłączone zostały z obwodu szkoły w Raciborowicach wsie Prusy i Kantorowice. W 1874 r. Rada Szkolna Krajowa orzeczeniem z dnia 16 lipca uznała szkołę w Raciborowicach za etatową ( obowiązek utrzymania szkoły i nauczyciela ciążył na gminach i należących do nich obszarach dworskich ). "Obowiązkiem gmin i obszarów będzie:

  1. Budynek szkolny i przeznaczone dla nauczyciela pomieszczenia utrzymać w dobrym stanie i dbać o wewnętrzne urządzenia szkoły wedle przepisów władz szkolnych.
  2. Dostarczać środków na opalenie szkoły (...)
  3. Starać się o oświetlenie i obsługę szkoły wedle szczegółowych postanowień miejscowej Rady Szkolnej i wyższych władz szkolnych..." (kronika cz.1)

W latach 1918-1939

Koniec I wojny światowej przyniósł, po ponad stu latach niewoli, niepodległość Rzeczypospolitej. Szkolnictwo i oświata stanowiły w formującym się państwie jedną z najdonioślejszych dziedzin życia społeczno-kulturalnego. Nareszcie szkoła stała się polską. Myślała, czuła i uczyła po polsku, z polskich podręczników. To była niezwykła zdobycz państwa i społeczeństwa. Jednakże bieda tego państwa uniemożliwiała rozwój szkolnictwa na miarę marzeń Polaków żyjących w niewoli.

Już w 1919 r. został wydany "Dekret o obowiązku szkolnym", który był pierwszym krokiem na drodze do wprowadzenia siedmioletniej szkoły powszechnej. Stosunkowo dobrze rozwijało się średnie szkolnictwo ogólnokształcące (gimnazja i licea) i wyższe. Na potrzeby gospodarki rozbudowano szkolnictwo zawodowe, kładąc szczególny nacisk na szkoły rolnicze. Reaktywowano Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie. Powstały nowe uczelnie, jak Uniwersytet Poznański, Katolicki Uniwersytet Lubelski, Wolna Wszechnica Polska, Akademia Górnicza w Krakowie. Szkolnictwo średnie i wyższe miało raczej elitarny charakter, ze względu na obowiązek wnoszenia dość wysokich opłat za naukę.

W 1932 r. Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego przeprowadziło reformę szkolną, od nazwiska ministra J. Jędrzejewicza zwaną jędrzejewiczowską. Ustawa z 11 marca 1932 roku, na której opierała się reforma, dzieliła szkołę elementarną (powszechną) na trzy stopnie, a program na trzy szczeble nauczania (4+2+1). Szkoła średnia została skrócona do 6 lat i podzielona na dwa stopnie: gimnazjum (4 lata) o jednolitym programie i liceum (2 lata) o kilku kierunkach kształcenia.

W niepodległej Polsce szkoła w Raciborowicach stała się państwową Publiczną Szkołą Powszechną, początkowo dwuklasową, a od 1 stycznia 1925 roku czteroklasową. W kronice (cz.II.s.12) odnotowano: "Kuratorium Okręgu Szkolnego Krakowskiego Kraków 12 grud.1924 r....Orzeczenie w sprawie reorganizacji dwu-klasowej publicznej szkoły powszechnej w Raciborowicach powiat Kraków (... ) zarządzam, co następuje: I. Dotychczasową dwu - klasową szkołę powszechną mieszaną w Raciborowicach powiat Kraków, reorganizuje się z ważnością od 1 stycznia 1925 r. na cztero-klasową publiczną szkołę powszechną mieszaną, do której obwodu należą gminy: Raciborowice, Batowice, Dziekanowice, Zastów i Zesławice...".

Na wniosek zarządu szkoły i Grona Nauczycielskiego miejscowa Rada szkolna uchwaliła nadanie szkole imienia ks. Jana Długosza. Nazwa została zatwierdzona 11 lipca 1925 roku przez Kuratorium Okręgu Szkolnego Krakowskiego.

Zarządzeniem z dnia 30 maja 1930 r., wydanym przez Kuratorium Okręgu Szkolnego Krakowskiego powiększono obwód szkoły o przyłączone doń wsie: Kończyce i Kantorowice.

1 września 1930 r. raciborowicka szkoła otrzymała status siedmio klasowej: "...Orzeczenie. Rada Szkolna Powiatowa w Krakowie zawiadamia Kierownictwo Publicznej Szkoły Powszechnej w Raciborowicach, iż Pan Kurator Okręgu Szkolnego Krakowskiego rozporządzeniem z dn. 18 września 1930 r. (...) wyznaczył dla Publicznej Szkoły Powszechnej w Raciborowicach stopień organizacyjny, jako siedmioklasowej z ważnością od dnia 1 września 1930 r." (kronika cz.II). W takiej strukturze organizacyjnej raciborowicka szkoła przetrwała do 1 września 1939 roku.

Wojna i okupacja hitlerowska

Okres okupacji hitlerowskiej (1939 -1945) był w dziejach polskiej oświaty czasem najwyższego jej zagrożenia. Niemcy zamknęli szkoły średnie i wyższe, zaś w szkołach powszechnych i zawodowych ograniczyli program nauczania do minimum. Mimo to już w końcu 1939 r, z inicjatywy nauczycieli, dyrektorów szkół, rodziców i młodzieży zaczęto organizować tajne nauczanie na wszystkich szczeblach nauczania.

Również i w szkole w Raciborowicach, nauczyciele prowadzili tajne nauczanie na poziomie szkoły powszechnej. Uzupełniano przede wszystkim wiedzę, której nauki zakazywał okupant: literatury polskiej, historii i geografii Polski. Nauczyciele wsparcie zyskali wśród miejscowego środowiska. Szczególnie wspomagali ich rodzice uczących się dzieci. "...Co się zaś tyczy nauczycielstwa, to otrzymawszy jakoś szczęśliwie jeszcze pobory za wrzesień 1939 r, pozostało bez wynagrodzenia aź coś do połowy stycznia 1940 r ". Pchano biedę "zbierając od dzieci składki po 1 - 2 zł miesięcznie, tak, że dla poszczególnych sił wypadało po 30 - 50 zł. miesięcznie. Dopiero z wiosną 1940 roku unormowano nieco i zaczęto wypłacać pobory w wysokości mniej - więcej przedwojennej." (kronika cz.II).

Ta tajna szkoła miała niezwykle istotne znaczenie - wychowywała po polsku, kreowała charaktery dzieci. Nauczyciele nie dopuścili do powstania, zamierzonej celowo przez okupanta, luki edukacyjnej. To właśnie dzięki tajnemu nauczaniu, również i w raciborowickiej szkole możliwe było godne przetrwanie okupacji przez uczniów, a także w miarę szybkie uruchomienie nauki po jej zakończeniu.

Po roku 1945

Koniec okupacji hitlerowskiej (w Raciborowicach styczeń 1945 r.) nie dla wszystkich środowisk społeczno-zawodowych w Polsce oznaczał spełnienie oczekiwań o które walczyły w konspiracji i ginęły w hitlerowskich lagrach i sowieckich łagrach. Rozstrzygająca w wojnie rola Związku Sowieckiego i jego armii, oraz akceptująca dla jej poczynań postawa zachodnich sojuszników doprowadziły do przejęcia władzy przez obóz komunistyczny, nie mający szerszego wsparcia społecznego. Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, później Rząd Tymczasowy i od czerwca 1945 r. Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej narzuciły krajowi i społeczeństwu system komunistyczny. System dotknął również szkołę, szczególnie w postaci programów nauczania, podręczników i makarenkowskiego systemu pedagogicznego.

Społeczność Raciborowic z ulgą przyjęła koniec niemieckiej okupacji, ale też z wielkim zaniepokojeniem obserwowała poczynania nowej władzy. Dla nauczycieli i uczniów, którzy przetrwali wojnę pojawiła się szansa kontynuowania nauki w warunkach bardziej sprzyjających, niż okupacyjne.

Niewiele zachowało się w szkolnej kronice zapisów z lat 1948 - 1951: "1 września 1951 r. (kronika cz.II) rok szkolny rozpoczęto wysłuchaniem przemówienia Ministra Oświaty (...) i rozdaniem podarków dzieciom z rocznika Manifestu Lipcowego (1944)..."

"W dniu 27 I 1952 r. został ogłoszony projekt nowej Konstytucji PRL i skierowany na tory dyskusji ogólnonarodowej. 22.VII.1952 r. Sejm Ustawodawczy uchwalił Konstytucję PRL. Data ta stała się historyczną dla narodu polskiego. Nowa Konstytucja wprowadziła pewne zmiany w ustroju PRL, np. głową państwa jest Rada Państwa, a nie prezydent jako jednostka (...)".

"Rok szkolny 1954/55 rozpoczął się 1 września, a jego głównym punktem było przemówienie Ministra Oświaty, który podsumował dorobek szkolnictwa w okresie dziesięciolecia władzy ludowej i zachęcał młodzież do jeszcze większego wysiłku w b.r. szkolnym" (kronika cz.II).

1 października 1955 r. wieś Książniczki została przyłączona do obwodu szkolnego w Raciborowicach. Jednoklasowa szkoła w Książniczkach stała się szkoła filialną, a od 1 września 1957 r. stała się ponownie samodzielną jednoklasową szkołą.

Rok szkolny 1962/63 był pierwszym rokiem realizacji programu nauczania szkoły ośmioletniej. Klasy I-IV uczyły się według nowych programów. Ważnym wydarzeniem w szkolnictwie podstawowym było wprowadzenie, w roku szkolnym 1966/67, klasy ósmej.

W dniu 27 kwietnia 1972 roku została uchwalona przez Sejm PRL nowa karta praw i obowiązków nauczyciela. W roku 1972 istniejąca od 1955 roku Gromadzka Rada Narodowa w Raciborowicach uległa reorganizacji /z dniem 31 grudnia 1972 roku/. Raciborowice podlegały gminie w Michałowicach.

Od 1 stycznia 1973 roku szkoła otrzymała etat sekretarki. Rok szkolny 1973/74, zgodnie z zarządzeniem Ministra Oświaty i Wychowania został podzielony na dwa semestry.

Do ważniejszych wydarzeń w tym roku należała likwidacja czteroklasowej Szkoły Podstawowej w Książniczkach. Sprzęt i pomoce zostały przejęte przez Szkołę w Raciborowicach. Budynek zaś po adaptacji został przeznaczony na mieszkania dla nauczycieli. Dzieci z obwodu Książniczki zaczęły uczęszczać do Szkoły w Raciborowicach.

W roku szkolnym 1976/77 zostały wprowadzone nowe świadectwa dla uczniów wyróżniających się w nauce. Dla klasy VIII - "Świadectwo ukończenia Szkoły Podstawowej z wyróżnieniem". Dla klasy VII - "Świadectwo za ukończenie roku szkolnego z wyróżnieniem". Dla klas I-III odznaki: "Wzorowy uczeń", "Zuch na piątkę".

W roku szkolnym 1979/80 wprowadzone zostały do realizacji nowe programy nauczania. 13 grudnia 1981 roku Rada Państwa wprowadziła stan wojenny. W pierwszych jego dniach dzieci nie uczęszczały do szkoły.

W lutym 1985 roku szkole ponownie został przyznany etat sekretarki. W roku szkolnym 1985/86 został przyznany etat zastępcy dyrektora szkoły do spraw wychowawczych.

1 września 1990 roku wprowadzono w naszej szkole nowy regulamin oceniania, klasyfikacji i programowania uczniów z sześciostopniową skalą ocen. Szkoła podlegała Delegaturze "Śródmieście" Kuratorium Oświaty i Wychowania w Krakowie. W roku szkolnym 1990/91 wprowadzono ponownie po długiej przerwie nauczanie religii w szkole.

Rok szkolny 1994/95 - uroczysta inauguracja obchodów 175-lecia istnienia Szkoły Podstawowej im. ks. Jana Długosza w Raciborowicach. Nakładem Komitetu Rodzicielskiego wydano opracowanie historii szkoły pt. "175 lat Szkoły Podstawowej im. ks. Jana Długosza w Raciborowicach (1819-1994)" autostwa pani Heleny Chrobaczyńskiej.

2 września 1995 r. dokonano uroczystego otwarcia nowego budynku Szkoły Podstawowej w Raciborowicach.

24 kwietnia 1999 r. odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą patronowi Szkoły - księdzu Janowi Długoszowi.

W roku szkolnym 2000/2001 utworzono Gimnazjum w Raciborowicach, zaś 10 maja 2001 r. jego patronem został ksiądz Jan Długosz.

W roku szkolnym 2004/2005 powołano do istnienia Zespół Szkół w Raciborowicach, w którego skład weszły Szkoła Podstawowa i Gimnazjum.

W roku szkolnym 2008/2009 społeczność szkolna obchodziła jubileusz 190-lecia istnienia Szkoły Podstawowej im. ks. Jana Długosza w Raciborowicach. Z tej okazji 22 maja 2009 r. w dniu święta Szkoły odbyły się: sesja naukowa pt. "Długosz i jego czasy", wernisaż wystawy poplenerowej "Sacrum raciborowickie", uroczysta msza święta w kościele parafialnym, spektakl przygotowany przez uczniów Zespołu Szkół w Raciborowicach, a także koncert orkiestry dętej "Wieniawa".

W roku szkolnym 2013/2014 Zespół Szkół w Raciborowicach przystąpił do programu Klub Szkół UNICEF. Z tej okazji Raciborowice odwiedził dyrektor generalny UNICEF Polska Marek Krupiński.

W roku szkolnym 2017/2018 w związku z reformą oświaty zlikwidowano Zespół Szkół w Raciborowicach - pozostała Szkoła Podstawowa im. ks. Jana Długosza.

opracowanie H. Chrobaczyńska oraz Dyrekcja Szkoły Podstawowej im. ks. Jana Długosza w Raciborowicach